menu

Hypnografica Blog #3: Blind Dromen

March 7, 2018 | Posted By: | Uncategorized |

Dromen blinde mensen ook? Het lijkt een banale vraag. Maar als je er goed over nadenkt: ons ‘beeld’ van dromen is precies dat, een visuele waarneming, vaak ondersteund door geluid. Het is dan ook interessant om je af te vragen in hoeverre onze zintuigen onze manier van dromen bepalen. In de aanloop naar onze expositie stelde ik me precies die vraag.

Het afgelopen jaar mocht ik Roger Schepers (beter bekend als ‘de dj van RTV Parkstad’) interviewen. Het interview, dat overigens meer een open gesprek werd, kwam voort uit een moment op de radio waar hij met mij over mijn werk sprak. Roger’s visuele beperking maakt dat hij de wereld op een andere manier ervaart. Althans, met die aanname ging ik ons gesprek in. We spraken over kunst, maar ook over dromen en over hoe je mensen en je omgeving waar kunt nemen. Uit Douwe Draaisma’s boek ‘De Dromenwever’ ontdekte ik dat er een soort leeftijdsgrens is bij blindheid of visuele beperkingen: mensen die vóór hun zevende levensjaar blind zijn dromen daarna overwegend zonder beelden. Maar daarna heeft het blijkbaar een blijvend effect op de manier waarop je ervaringen en je omgeving beleefd en herinnerd.

Wat mij bijzonder interesseerde was de manier waarop Roger omschreef mensen waar te nemen. Hij sprak over een soort ‘gevoel’. Een combinatie van zintuigen: geur, tast, geluid en meer, die samen een persoon of object omgeven en waarneembaar maken. In feite is dat ook wat je probeert te schilderen: het gevoel, de ervaring die bepaalde personen of momenten voortbrengen. Geen exacte plaatjes. Ik had er zelf nog nooit zo over nagedacht, aangezien schilderen toch vooral een visuele bezigheid is. De traditionele droomduiding (Jung, Freud, etc.) gaat ook heel erg uit van beelden. Maar het onderzoek naar dromen toont aan dat er veel meer is. Sterker nog, er zijn langlopende onderzoeken die trachten te inventariseren hoe veel, hoe vaak en waarover mensen dromen. De geuren, kleuren en geluiden die we dromen vormen patronen. Ze lijken zelfs cultureel bepaald en verbinden zich aan specifieke bevolkingsgroepen, gebieden en zelfs geslacht.

Maar hoe beschrijf je een schilderij aan iemand die blind of slechtziend is? Je komt tot de ontdekking dat de visuele taal vaak erg gaat over het creëren van een gevoel. Kijk bijvoorbeeld naar de geweldige Doig in het Bonnefantenmuseum. Als ik deze feitelijk zou beschrijven zien we een kind/figuur in een boom, tussen de takken. Eventueel kun je nog het kleurenspectrum aangeven, de stemming. Maar dat brengt de visuele taal nog niet tot leven voor iemand die het niet kan waarnemen. De ervaring is eenvoudigweg heel anders, en het maakt schilder- en tekenkunst an sich ineens heel eenvoudig. Een eye-opener als je vooral tot de complexiteit van dit medium aangetrokken bent, tot die ‘extra laag’.

In Hypnografica is er onder andere plek voor een tweetal kamers met totaalervaringen. Veel details zal ik nog niet delen. Maar het gaat om de beleving tussen slapen en waken in en de beleving van een universum dat overdag onzichtbaar is, maar zich ’s nachts openbaart.

Nieuwsgierig? Zeker even komen kijken! Zaterdag 17 maart openen we de deuren bij Galerij POST Kerkade. ‘Hypnografica’: een expositie over dromen, slaap en het onderbewuste. Kunstenaars Carole Meijers, Eddy Thonon en Lars Ickenroth creëerden het werk speciaal voor deze expositie, geïnspireerd door een gedeelde fascinatie voor slaap.

Bezoek het Hypnografica evenement: https://www.facebook.com/events/2068932666651523/
Lees het blog terug op mijn pagina: http://www.larsickenroth.com/#/?p=762
Volg mijn dagelijkse droomtekeningen: http://www.instagram.com/larsickenroth

/